W potocznym języku miesięczne opłaty przekazywane spółdzielni lub wspólnocie mieszkaniowej nazywane są czynszem. Z prawnego punktu widzenia nie jest to jednak to samo co czynsz najmu, który lokator płaci właścicielowi wynajmowanego mieszkania. W przypadku własnego lokalu chodzi przede wszystkim o koszty zarządzania nieruchomością wspólną, eksploatacji budynku i rozliczenia dostarczanych usług.
Obowiązek finansowania części wspólnych wynika bezpośrednio z art. 13 ustawy o własności lokali. Przepis zobowiązuje właściciela do ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem własnego mieszkania oraz uczestniczenia w kosztach zarządu nieruchomością wspólną. Oznacza to, że samo posiadanie aktu notarialnego potwierdzającego własność nie zwalnia z regularnego przekazywania pieniędzy na utrzymanie budynku.
Właściciele lokali we wspólnotach mieszkaniowych wpłacają na ten cel zaliczki. Zgodnie z art. 15 ustawy są one co do zasady płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca. W spółdzielniach obowiązek ponoszenia odpowiednich kosztów wynika z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a szczegółowe terminy płatności mogą być określone odmiennie.
Za co trzeba płacić, mając mieszkanie własnościowe?
Wysokość miesięcznych należności zależy od konkretnej nieruchomości, sposobu jej zarządzania i rozliczania mediów. Nie istnieje jedna ogólnopolska stawka obowiązująca wszystkich właścicieli. W podobnych lokalach rachunki mogą znacząco się różnić ze względu na stan techniczny budynku, planowane remonty oraz koszty usług.
Do najczęściej występujących opłat należą:
- Zarządzanie: wynagrodzenie zarządcy lub administratora oraz wydatki związane z obsługą nieruchomości.
- Utrzymanie: sprzątanie klatek schodowych, oświetlenie korytarzy i konserwacja części wspólnych.
- Remonty: zaliczki lub składki na naprawy dachu, elewacji, instalacji i innych elementów budynku.
- Ogrzewanie: należności za dostarczanie ciepła, w tym koszty stałe i zmienne.
- Woda: zaliczki na dostawy wody oraz odprowadzanie ścieków, jeżeli są rozliczane przez zarządcę.
- Odpady: opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, pobierane zgodnie z przyjętym systemem rozliczeń.
- Ubezpieczenie: koszty ochrony ubezpieczeniowej nieruchomości wspólnej, jeżeli są ponoszone przez wspólnotę lub spółdzielnię.
Warto przy tym rozróżniać koszty utrzymania części wspólnych od opłat zależnych od zużycia. Właściciel może ograniczyć rachunki za media, ale nie oznacza to automatycznego zmniejszenia jego udziału w kosztach zarządu budynkiem. Te ostatnie wynikają z zasad określonych w ustawie oraz sposobu rozliczania wydatków danej nieruchomości.
Czy za puste mieszkanie również trzeba płacić?
Brak mieszkańców nie oznacza, że lokal przestaje generować koszty. Nawet jeśli właściciel wyprowadzi się za granicę albo przez wiele miesięcy nie będzie korzystał z mieszkania, pozostaje zobowiązany do finansowania utrzymania nieruchomości wspólnej. Budynek wymaga przecież oświetlenia, sprzątania, konserwacji i bieżących napraw niezależnie od liczby zajętych mieszkań.
Możliwe jest natomiast zmniejszenie niektórych opłat zależnych od zużycia lub liczby mieszkańców. Dotyczy to przede wszystkim odpowiednio rozliczanych zaliczek na wodę i części kosztów związanych z mediami. Wysokość opłaty za odpady zależy od metody przyjętej przez gminę i zasad właściwych dla danej nieruchomości.
Nie należy jednak zakładać, że pusty lokal oznacza zerowy rachunek za ogrzewanie. W wielu systemach rozliczeniowych występują koszty stałe, które trzeba ponosić niezależnie od faktycznego zużycia energii cieplnej. Ostateczne obciążenie właściciela zależy od sposobu rozliczeń obowiązującego w budynku.
Fundusz remontowy. Czy właściciel może odmówić wpłat?
Jednym z częstych źródeł sporów są pieniądze przeznaczane na przyszłe remonty. Właściciele mieszkań po niedawno przeprowadzonych modernizacjach niekiedy kwestionują zasadność dalszego gromadzenia środków. Sam fakt, że budynek obecnie nie wymaga poważnych prac, nie daje jednak prawa do samodzielnego zaprzestania wpłat.
We wspólnocie mieszkaniowej koszty remontów mogą być finansowane z zaliczek określonych na podstawie decyzji właścicieli. Ustawa o własności lokali wymienia remonty i bieżącą konserwację wśród kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Nie oznacza to jednak, że każda wspólnota musi prowadzić osobny fundusz remontowy w identycznej formie.
W spółdzielniach mieszkaniowych obowiązują odrębne rozwiązania dotyczące funduszu remontowego. Ustawodawca przewiduje tworzenie takiego funduszu i zasady uczestniczenia w wydatkach na remonty. Właściciel nie może więc jednostronnie odmówić uiszczania prawidłowo naliczonych należności tylko dlatego, że nie zgadza się z terminem planowanej modernizacji.
Co grozi za niepłacenie opłat do wspólnoty lub spółdzielni?
Zaległości mogą prowadzić do naliczania odsetek, wezwania do zapłaty oraz skierowania sprawy na drogę sądową. Po uzyskaniu odpowiedniego tytułu wykonawczego wierzyciel może rozpocząć egzekucję komorniczą. Nie ma przy tym znaczenia, że mieszkanie zostało kupione bez kredytu lub stanowi jedyny majątek właściciela.
Ustawa o własności lokali przewiduje również szczególnie daleko idącą możliwość. Zgodnie z art. 16 wspólnota może w określonych sytuacjach żądać sprzedaży lokalu w drodze licytacji, jeżeli właściciel długotrwale zalega z należnymi opłatami. Nie następuje to automatycznie i wymaga postępowania sądowego.
Najważniejsza zasada pozostaje niezmienna: zakup mieszkania oznacza przejęcie nie tylko praw do lokalu, lecz także obowiązków związanych z całym budynkiem. Właściciel może kontrolować sposób wydawania pieniędzy i kwestionować nieprawidłowe rozliczenia, ale nie może samodzielnie zrezygnować z ponoszenia uzasadnionych kosztów utrzymania nieruchomości.
Komentarze (0)