Nowe zasady w szkołach
Proponowana nowelizacja Prawa oświatowego przewiduje rozszerzenie kompetencji dyrektorów szkół w zakresie zapewniania bezpieczeństwa. Obecnie dyrektor odpowiada za bezpieczeństwo uczniów i pracowników, jednak nie ma wyraźnej podstawy ustawowej pozwalającej mu samodzielnie kontrolować zawartość ich bagażu. Ministerstwo chce zmienić tę sytuację, umożliwiając szybsze reagowanie na podejrzenie wniesienia niebezpiecznego przedmiotu.
Zgodnie z propozycją kontrola będzie mogła obejmować:
- Plecaki – sprawdzenie zawartości bagażu przyniesionego przez ucznia.
- Torby – kontrolowanie innych przedmiotów służących do przenoszenia rzeczy osobistych.
- Kurtki – sprawdzanie odzieży wierzchniej, w której mogą znajdować się niebezpieczne przedmioty.
- Szafki – kontrolowanie miejsc przeznaczonych do przechowywania książek, przyborów szkolnych i innych rzeczy.
- Osoby z zewnątrz – sprawdzanie bagażu i odzieży wierzchniej osób niebędących uczniami ani pracownikami placówki.
Kontrolę przeprowadzi dyrektor lub upoważniony przez niego pracownik. Rozwiązanie ma dotyczyć placówek publicznych i niepublicznych. Resort edukacji podkreśla, że nie jest to propozycja wprowadzenia powszechnych, codziennych kontroli wszystkich uczniów.
Kontrola w szkole także przy użyciu wykrywacza metalu
Projekt dopuszcza wykorzystywanie urządzeń wykrywających obecność metalu. Takie rozwiązanie może pomóc w ustaleniu, czy uczeń albo inna osoba wnosi na teren placówki przedmiot mogący stanowić zagrożenie. Nie oznacza to jednak, że każda szkoła zostanie zobowiązana do instalacji bramek bezpieczeństwa.
Ministerstwo przewiduje możliwość stosowania urządzeń, ale nie wprowadza obowiązku ich zakupu. Sposób organizacji bezpieczeństwa ma zależeć od potrzeb i warunków konkretnej placówki. Istotne będzie również przestrzeganie praw osoby kontrolowanej.
Projekt wyraźnie wskazuje, że kontrola musi odbywać się z poszanowaniem godności i dóbr osobistych. Dyrektor ani pracownik szkoły nie otrzymają uprawnienia do kontroli osobistej, czyli sprawdzania ciała ucznia czy odzieży innej niż wierzchnia.
Co się stanie, jeśli w plecaku znajdzie się niebezpieczny przedmiot?
Nowelizacja określa również procedurę postępowania w przypadku ujawnienia rzeczy zagrażających bezpieczeństwu. Dyrektor lub upoważniony pracownik będzie zobowiązany do ich odebrania i odpowiedniego zabezpieczenia. Następnie trzeba będzie powiadomić właściwe służby.
Wśród przedmiotów wskazanych w projekcie znajdują się:
- Broń – przedmioty, których posiadanie może zagrażać życiu lub zdrowiu.
- Materiały wybuchowe – substancje i urządzenia stwarzające zagrożenie.
- Wyroby pirotechniczne – przedmioty mogące powodować niebezpieczne zdarzenia.
- Alkohol – napoje alkoholowe ujawnione podczas kontroli.
- Narkotyki – środki odurzające i substancje psychotropowe.
- Papierosy i e-papierosy – wyroby tytoniowe oraz papierosy elektroniczne znalezione u osób poniżej 18. roku życia.
W przypadku odebrania niebezpiecznych przedmiotów dyrektor będzie powiadamiał policję i przekazywał jej zabezpieczone rzeczy. Jeżeli sprawa dotyczy niepełnoletniego ucznia, projekt przewiduje również poinformowanie rodziców i sądu rodzinnego.
Co jeśli uczeń nie zgodzi się na kontrolę plecaka?
Nowe przepisy przewidują także procedurę postępowania w przypadku odmowy. Jeżeli uczeń albo inna osoba nie wyrazi zgody na sprawdzenie bagażu lub odzieży wierzchniej, dyrektor będzie zobowiązany zawiadomić policję. Sama odmowa nie oznacza jednak przyznania pracownikowi szkoły prawa do przeprowadzenia przeszukania osobistego.
Resort edukacji zastrzega, że projektowane uprawnienia mają służyć przede wszystkim przeciwdziałaniu realnym zagrożeniom. Kontrola nie może być wykorzystywana do upokarzania uczniów ani ich stygmatyzowania. Ochrona bezpieczeństwa musi być połączona z poszanowaniem podstawowych praw dzieci i młodzieży.
Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać?
Projekt nowelizacji został skierowany do konsultacji publicznych 10 listopada 2026 roku. Oznacza to, że proponowane regulacje mogą jeszcze ulec zmianie przed przyjęciem ustawy. Nie można więc traktować ich jako nowych uprawnień, z których dyrektorzy już korzystają.
W wykazie prac legislacyjnych wskazano pierwszy kwartał 2027 roku jako planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów. Dopiero dalsze prace parlamentarne, uchwalenie ustawy, podpis prezydenta i publikacja przepisów pozwolą ustalić ostateczny termin ich wejścia w życie.
Zmiany mają stanowić część szerszego pakietu rozwiązań służących poprawie bezpieczeństwa w szkołach i przedszkolach. Równolegle ministerstwo proponuje wzmocnienie ochrony prawnej nauczycieli oraz doprecyzowanie zasad dostępu osób z zewnątrz do placówek oświatowych.
Komentarze (0)