System kaucyjny, który funkcjonuje w Polsce od 1 października 2025 roku, może zostać rozszerzony o jednorazowe butelki szklane po napojach alkoholowych. Chodzi o opakowania o pojemności do 350 mililitrów, czyli popularne „małpki”. To produkty, które dotychczas pozostają poza ogólnopolskim mechanizmem pobierania i zwracania kaucji.
Jak poinformował rzecznik Ministerstwa Klimatu i Środowiska Marek Pogorzelski, kierownictwo resortu zaakceptowało wniosek o wpisanie odpowiedniego projektu ustawy do wykazu prac legislacyjnych rządu. Oznacza to kolejny etap przygotowań do zmiany przepisów, a nie natychmiastowe wprowadzenie nowego obowiązku. Przed wejściem regulacji w życie konieczne będzie przeprowadzenie procesu legislacyjnego.
Nowe rozwiązanie ma dotyczyć wyłącznie wskazanej kategorii jednorazowych opakowań szklanych po alkoholu. Ministerstwo nie zapowiada obecnie rozszerzenia systemu na wszystkie jednorazowe butelki szklane, niezależnie od ich zawartości. To istotne rozróżnienie, ponieważ opakowania jednorazowe i wielokrotnego użytku podlegają dziś odmiennym zasadom.
Ile wyniesie kaucja za małe butelki?
Wysokość planowanej kaucji nie została jeszcze oficjalnie określona. Nie można więc przesądzać, jaką kwotę klient zapłaci dodatkowo przy zakupie napoju w jednorazowej szklanej butelce do 350 ml. Szczegóły mają zostać doprecyzowane w projektowanych przepisach.
Obecnie obowiązują trzy podstawowe stawki. Za plastikową butelkę po napoju o pojemności do 3 litrów pobierane jest 50 groszy, podobnie jak za metalową puszkę do 1 litra. W przypadku szklanej butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra kaucja wynosi 1 zł.
Nie oznacza to jednak, że taka sama opłata zostanie automatycznie zastosowana do jednorazowych butelek po alkoholu. Resort nie ogłosił jeszcze ostatecznej stawki ani sposobu jej wdrożenia. Dla konsumentów znaczenie będzie miała zarówno wysokość pobieranej kwoty, jak i możliwość wygodnego zwrotu opakowania.
Kiedy nowe zasady wejdą w życie?
Ministerstwo zapowiada odpowiedni okres przejściowy, który pozwoli producentom, placówkom handlowym i operatorom przygotować się do nowych obowiązków. Konieczne może być między innymi dostosowanie etykiet, zasad odbierania opakowań oraz infrastruktury wykorzystywanej do ich zbiórki. Nie ogłoszono jednak ostatecznej daty rozpoczęcia pobierania kaucji od małych jednorazowych butelek szklanych.
W przestrzeni publicznej pojawiła się zapowiedź nawet dwuletniego okresu przejściowego. Na obecnym etapie nie należy jednak traktować jej jako terminu przesądzonego ustawą. Szczegółowy harmonogram będzie można wskazać dopiero po przedstawieniu projektu i zakończeniu prac nad przepisami.
Do czasu wejścia nowych regulacji konsumenci powinni postępować zgodnie z dotychczasowymi zasadami segregacji. Jednorazowe szklane butelki po alkoholu, które nie są objęte systemem kaucyjnym, należy wyrzucać do pojemników na szkło. Nie można oczekiwać zwrotu kaucji za opakowanie, od którego taka opłata nie została pobrana.
Nie tylko butelki. Zmiany obejmą również bony ze sklepów
Projekt przygotowywany przez resort klimatu ma rozwiązać także problem związany z terminami ważności bonów wydawanych przez automaty przyjmujące opakowania. Ministerstwo chce wprowadzić zasadę, zgodnie z którą taki bon będzie ważny co najmniej 90 dni. Obecnie przepisy nie określają jednolitego minimalnego terminu.
Zmiana może mieć znaczenie dla osób, które oddają większą liczbę opakowań jednocześnie, ale nie planują natychmiastowych zakupów. Dłuższa ważność dokumentu ograniczy ryzyko, że klient zapomni o otrzymanym bonie i utraci możliwość jego wykorzystania w przewidzianym terminie. Niektóre sieci handlowe już wcześniej wydłużyły ważność bonów, nie czekając na ustawowy obowiązek.
Trzeba przy tym pamiętać, że bon nie jest jedyną dostępną formą rozliczenia. Konsument może zażądać zwrotu kaucji w pieniądzach i nie musi przeznaczać odzyskanej kwoty na zakupy w tym samym sklepie. Uprawnienie to obowiązuje już dziś.
Czy kaucja obejmie również opakowania po mleku?
Resort klimatu odniósł się także do pojawiających się informacji o ewentualnym rozszerzeniu systemu na opakowania po napojach mlecznych. Rzecznik ministerstwa zaprzeczył, aby prowadzone były prace nad taką zmianą. Oznacza to, że obecnie nie ma rządowego projektu wprowadzającego kaucję na tę kategorię produktów.
Dla klientów najważniejsze pozostaje odpowiednie oznaczenie opakowania. To znak systemu kaucyjnego, zawierający informację o wysokości kaucji, pozwala ustalić, czy za daną butelkę lub puszkę przysługuje zwrot pieniędzy. Sam wygląd opakowania albo napis „butelka zwrotna” nie wystarczają do potwierdzenia udziału w ogólnopolskim systemie.
Ministerstwo planuje więc dwie zmiany wpływające na codzienne zakupy: zwiększenie liczby opakowań objętych kaucją oraz ujednolicenie minimalnego terminu ważności bonów. Oba rozwiązania wymagają jednak uchwalenia odpowiednich przepisów. Do tego czasu obowiązują dotychczasowe zasady.
Komentarze (0)