Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. To o 3000 zł więcej niż przed zmianą przepisów, kiedy świadczenie przez wiele lat pozostawało na poziomie 4000 zł. Podwyżka była pierwszym tak znaczącym zwiększeniem pomocy finansowej przeznaczonej na organizację pochówku od 2011 roku.
Nowe przepisy dotyczą również sposobu przyznawania pieniędzy. Skrócono ustawowy termin wypłaty z 30 do 14 dni, liczonych od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do ustalenia prawa do świadczenia. W typowych przypadkach, gdy koszty pogrzebu poniósł jeden członek rodziny, ZUS nie musi już wydawać formalnej decyzji administracyjnej.
Podczas posiedzenia sejmowej podkomisji do spraw zabezpieczenia społecznego przedstawiciele ZUS przekazali informacje o funkcjonowaniu nowych rozwiązań. Według zaprezentowanych danych średni czas oczekiwania na wypłatę świadczenia wynosił około 9 dni. Oznacza to, że wiele rodzin otrzymywało pieniądze przed upływem maksymalnego ustawowego terminu.
Od 2027 roku kolejne zmiany. Zakłady pogrzebowe skorzystają z nowego systemu
ZUS zapowiada dalszą cyfryzację obsługi zasiłków pogrzebowych. W 2027 roku ma zostać uruchomiony system elektroniczny przeznaczony dla zakładów pogrzebowych, który pozwoli przekazywać wnioski i niezbędne informacje drogą elektroniczną. Rozwiązanie ma ograniczyć liczbę dokumentów oraz usprawnić komunikację między przedsiębiorcami a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Obecnie zakłady pogrzebowe mogą już pośredniczyć w składaniu wniosków o świadczenie. Od stycznia 2026 roku możliwość ta została bezpośrednio uregulowana w przepisach. Osoba uprawniona może również upoważnić zakład pogrzebowy do odebrania całości albo części należnego zasiłku.
Nowy system ma usprawnić istniejącą procedurę, ale jego szczegółowe zasady nie zostały jeszcze ostatecznie przedstawione. Przedstawiciele branży pogrzebowej zwracali uwagę na niedoskonałości obecnego formularza Z-12, w którym nie zawsze można wpisać wszystkie potrzebne informacje. ZUS zapowiedział analizę zgłaszanych uwag podczas dalszych prac nad dokumentacją i rozwiązaniami elektronicznymi.
ZUS może przekazać część pieniędzy bezpośrednio zakładowi pogrzebowemu
Jedną z istotnych zmian obowiązujących od 2026 roku jest możliwość wskazania zakładu pogrzebowego jako odbiorcy świadczenia. Rodzina może upoważnić przedsiębiorcę do otrzymania określonej części zasiłku, a pozostałą kwotę odebrać samodzielnie. Pozwala to rozliczyć część kosztów pochówku bez konieczności wcześniejszego finansowania ich z własnych oszczędności.
Według danych przedstawionych podczas sejmowej podkomisji od początku 2026 roku zarejestrowano blisko 8 tys. podzielonych wypłat. Rozwiązanie znajduje więc zastosowanie w praktyce i nie jest wyłącznie zapowiedzią. Należy przy tym odróżnić podział wypłaty na podstawie upoważnienia od ustawowego podziału zasiłku między kilka osób, które faktycznie poniosły koszty pogrzebu.
Jeżeli wydatki poniosło kilka osób lub podmiotów, świadczenie jest dzielone proporcjonalnie do ich udziału w kosztach. Każdy uprawniony musi w takim przypadku odpowiednio udokumentować swoje wydatki. Łączna kwota wypłaconego świadczenia nie może przekroczyć obowiązującego ustawowego limitu.
Kto może otrzymać 7000 zł zasiłku pogrzebowego?
Zasiłek przysługuje osobie, która pokryła koszty pochówku i spełnia ustawowe warunki uzyskania świadczenia. W przypadku uprawnionych członków rodziny kwota wynosi 7000 zł niezależnie od wysokości poniesionych wydatków. Inne osoby i uprawnione instytucje mogą otrzymać zwrot udokumentowanych kosztów, ale nie więcej niż 7000 zł.
Do członków rodziny uprawnionych do pełnej kwoty należą między innymi:
- małżonek osoby zmarłej,
- rodzice, macocha i ojczym,
- dzieci, w tym dzieci przysposobione,
- rodzeństwo,
- dziadkowie i wnuki,
- inne osoby uwzględnione w ustawowej definicji członka rodziny.
O świadczenie mogą ubiegać się również osoby spoza rodziny, jeżeli rzeczywiście sfinansowały pogrzeb. W określonych przypadkach prawo do zasiłku przysługuje także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie lub innym podmiotom wskazanym w przepisach. Wysokość wypłaty zależy wtedy od udokumentowanych wydatków.
Pogrzeb kosztuje więcej niż 7000 zł? Możliwe dodatkowe wsparcie
Podwyższenie zasiłku nie oznacza, że państwo pokryje wszystkie wydatki związane z pochówkiem. Szczególnie wysokie koszty mogą pojawić się w przypadku konieczności sprowadzenia ciała z zagranicy albo innych wyjątkowych okoliczności. W takich sytuacjach możliwe jest ubieganie się o dodatkowy zasiłek celowy z pomocy społecznej.
Pomoc ta nie jest automatycznym dodatkiem do świadczenia wypłacanego przez ZUS. Wymaga wykazania szczególnych okoliczności oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających uzasadnione koszty pogrzebu. W przypadkach przewidzianych ustawą zasiłek celowy może zostać przyznany niezależnie od kryterium dochodowego.
Wniosek o dodatkowe wsparcie należy skierować do właściwego ośrodka pomocy społecznej. Samo przekroczenie kwoty 7000 zł nie gwarantuje otrzymania kolejnych pieniędzy. Organ rozpatrujący sprawę ocenia, czy zostały spełnione warunki udzielenia pomocy.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pogrzebowy?
Podstawowym dokumentem jest formularz Z-12, który można złożyć w ZUS samodzielnie albo za pośrednictwem zakładu pogrzebowego. Do wniosku należy dołączyć wymagane dokumenty, w tym potwierdzenia poniesionych kosztów. Część informacji ZUS może pozyskać z rejestrów urzędowych, co ogranicza konieczność dostarczania dodatkowych zaświadczeń.
Co do zasady wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której przysługuje świadczenie. Jeżeli zachowanie tego terminu było niemożliwe z przyczyn całkowicie niezależnych od uprawnionego, ustawodawca przewidział szczególne rozwiązania. W takich okolicznościach termin może być liczony od dnia pogrzebu, a przyczynę opóźnienia trzeba odpowiednio udokumentować.
Czy zasiłek pogrzebowy wzrośnie ponownie w 2027 roku?
Od 2026 roku obowiązuje mechanizm waloryzacji zasiłku pogrzebowego. Przepisy przewidują podwyższenie świadczenia od 1 marca danego roku, jeżeli odpowiedni wskaźnik waloryzacji przekroczy 105, czyli odpowiada wzrostowi cen powyżej 5 proc. Nie oznacza to jednak, że kwota świadczenia będzie automatycznie zwiększana każdego roku.
Na 28 października 2026 roku nie ma podstaw do wskazania nowej, ostatecznej kwoty zasiłku na 2027 rok. Jej ewentualna zmiana będzie uzależniona od wskaźnika określonego w ustawie. Zapowiadane uruchomienie systemu elektronicznego jest natomiast odrębnym przedsięwzięciem, dotyczącym organizacji obsługi świadczeń.
Komentarze (0)