14 października 2026 roku publiczność zgromadzona w Centrum Kultury Powiatu Zgierskiego miała okazję uczestniczyć w wieczorze pełnym muzyki, humoru i wspomnień. Jubileusz 45-lecia Trzeciego Oddechu Kaczuchy stał się nie tylko okazją do przypomnienia największych przebojów zespołu, ale także do spojrzenia na historię polskiej estrady z perspektywy artystów, którzy przez dekady komentowali rzeczywistość za pomocą piosenki.
Andrzej Janeczko i Maja Piwońska udowodnili, że mimo upływu lat nadal mają publiczności wiele do zaoferowania. Podczas koncertu zabrzmiały między innymi "Pytania syna poety", "Wódz", "Kombajnista”, "Nie umieraj nam, inteligencjo" oraz "Życie jest".
Jubilatom towarzyszyli znakomici muzycy: Andrzej Domaradzki na perkusji, Michał Makulski na instrumentach klawiszowych, Rafał Rydyger na skrzypcach i Tomasz Rakowski na gitarze basowej.
(Mariusz Świątczak)
Zaczęli w 1981 roku. Szybko usłyszała o nich cała Polska
Historia Trzeciego Oddechu Kaczuchy rozpoczęła się w 1981 roku na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Olsztynie. Już w pierwszym roku działalności zespół zdobył Grand Prix Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie oraz pierwsze miejsce na Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu.
Popularność przyszła błyskawicznie. Jak wspomina Andrzej Janeczko, zespół w krótkim czasie stał się rozpoznawalny w całym kraju.
Kiedy wystrzeliliśmy jak z rakiety w roku 1981, cała Polska nas znała
- przypomina artysta.
Początki kariery przypadły jednak na trudny okres. Wprowadzenie stanu wojennego i późniejsze ograniczenia w działalności artystycznej odcisnęły piętno również na zespole.
Z cenzurą jesteśmy za pan brat, ponieważ od początku istnienia zespołu mieliśmy z nią kłopoty
- opowiadał Janeczko.
Jednym z najbardziej pamiętnych przykładów była piosenka "Republika Rudych", za którą zespół otrzymał wyróżnienie podczas kabaretonu w Opolu w 1984 roku. Utwór, będący satyrycznym komentarzem do ówczesnej rzeczywistości, szybko znalazł się na celowniku cenzury.
Jak relacjonował muzyk, zaledwie dwa dni po opolskim występie, podczas koncertu nad morzem, usłyszał od miejscowego cenzora, że nie wolno mu już wykonywać tej piosenki.
- Ja mówię: "Jak to? Śpiewałem ją w Opolu dwa dni temu"
- wspomina.
Ta historia doskonale pokazuje realia, w których artyści musieli nie tylko tworzyć, ale też szukać sposobów na omijanie ograniczeń i przekazywanie publiczności treści, których nie zawsze chciano słuchać w oficjalnym obiegu.
Tysiące piosenek i ewolucja stylu
Przez 45 lat zmieniał się nie tylko świat wokół zespołu, lecz także jego twórczość. Początkowo Trzeci Oddech Kaczuchy był mocno związany z piosenką satyryczną i publicystyczną. Utwory komentowały bieżące wydarzenia, politykę i absurdy codzienności.
Dziś artyści mocniej skłaniają się ku piosence literackiej i poetyckiej.
Staramy się kontynuować stare tradycje, czyli piosenki lekko publicystyczne, chociaż nie do końca. Teraz bardziej poszliśmy w piosenkę literacką i poetycką. To chyba największa ewolucja w naszym zespole
- wyjaśniał Andrzej Janeczko.
Artysta przez lata napisał ogromną liczbę utworów. Jak sam szacuje, stworzył około półtora tysiąca różnych piosenek i tekstów. Nie wszystkie przetrwały próbę czasu. W przypadku satyry politycznej zmiana nazwisk, wydarzeń i realiów często sprawiała, że utwór tracił aktualność.
Musiałem ciągle pisać nowe piosenki
- śmieje się.
Janeczko tworzył także dla programów radiowych i telewizyjnych. Współpracował między innymi z twórcami kabaretowymi, a jednym z najbardziej wymagających doświadczeń była praca dla jednej ze stacji telewizyjnej, gdzie co tydzień przygotowywał nową piosenkę.
Od estrady po koncerty za oceanem
Na dorobek zespołu składają się nie tylko koncerty w Polsce. Trzeci Oddech Kaczuchy występował również przed Polonią w Norwegii, Hiszpanii, Anglii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Zespół nagrał pięć albumów CD, a w latach 90. zrealizował sześć recitali dla Telewizji Polskiej.
Ważną częścią tej drogi były spotkania z wielkimi postaciami polskiej estrady. Przez 15 lat artyści uczestniczyli w widowiskach, w których występowali między innymi Wiesław Michnikowski, Wojciech Pokora, Ewa Wiśniewska i Mieczysław Czechowicz.
Janeczko wspominał, że członkowie zespołu byli wówczas najmłodsi wśród wykonawców, dzięki czemu mogli podpatrywać warsztat uznanych aktorów i muzyków.
Kochaliśmy tych wszystkich wykonawców, ale też mogliśmy podpatrywać ich warsztat
- mówił.
Wspominał również zagraniczne wyjazdy, które łączyły pracę z możliwością poznawania świata. Koncerty stawały się okazją do zwiedzania kolejnych miejsc i spotkań z Polakami mieszkającymi poza krajem.
Wierna publiczność i młodzi słuchacze
Po 45 latach na scenie zespół nadal może liczyć na wiernych fanów. Choć na koncertach dominują osoby w średnim i starszym wieku, artyści zauważają również obecność młodszych słuchaczy.
Mamy raczej grono wiernych słuchaczy, od średniego wieku do starszego. Cieszy nas jednak, że na koncertach bywają też bardzo młodzi ludzie
- mówił Janeczko.
Jak dodawał, młodsze pokolenia często trafiają na występy dzięki rodzicom czy dziadkom, a później same kupują płyty i rozmawiają z muzykami.
Dla zespołu to ważny sygnał, że piosenki powstałe przed laty mogą trafiać także do odbiorców, którzy nie pamiętają czasów pierwszych sukcesów Trzeciego Oddechu Kaczuchy.
"To była nieustanna przygoda"
Podczas rozmowy z nami nie zabrakło również refleksji nad zmianami w polskiej kulturze i rozrywce. Janeczko porównywał dawne środowisko studenckie, teatry i kabarety z dzisiejszym światem, w którym jego zdaniem większą rolę odgrywają szybka popularność i komercja.
Artysta podkreślał, że dawniej twórcy często pracowali przede wszystkim z potrzeby artystycznej, a nie dla zarobku czy rozgłosu.
- Myśmy się zmieniali, czasy się zmieniały, ale dla nas to była nieustanna przygoda - podsumował 45 lat działalności zespołu.
Ta przygoda obejmowała nie tylko sukcesy i podróże, ale też trudności, ograniczenia i konieczność ciągłego poszukiwania nowych form wypowiedzi. Właśnie dzięki temu Trzeci Oddech Kaczuchy przez dekady zachował własny charakter.
Z Ługów na scenę. Zespół mocno związany z regionem
Andrzej Janeczko i Maja Piwońska od prawie 30 lat mieszkają w Ługach, w gminie Stryków. Artysta przez 12 lat pełnił funkcję sołtysa, prowadził także zespół Ługowianki. Jest również radnym Rady Miejskiej w Strykowie.
Jubileusz miał więc szczególne znaczenie także dla lokalnej społeczności. Przez lata działalność artystyczna Janeczki i Piwońskiej splatała się z ich życiem w regionie, a koncert w Centrum Kultury Powiatu Zgierskiego był okazją do podziękowania za ich wkład w kulturę.
Gratulacje, kwiaty i podziękowania przekazali przedstawiciele Starostwa Powiatowego w Zgierzu: członkini zarządu powiatu Joanna Mariankowska, przewodniczący Rady Powiatu Zgierskiego Bogdan Jarota oraz radna powiatowa Iwona Wieczorek. Przez kilka lat artyści pełnili również funkcję Ambasadorów Powiatu Zgierskiego.
Publiczność nagrodziła jubilatów brawami, dziękując za muzyczne wzruszenia, energię i wspomnienia, które towarzyszyły kolejnym utworom.
(Mariusz Świątczak)
(
Komentarze (0)