Dawne odmiany jabłoni, grusz, śliw czy wiśni mogą być dziś trudniejsze do znalezienia niż popularne współczesne odmiany. Dlatego Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego prowadzi ich inwentaryzację, pielęgnuje istniejące drzewa i zakłada kolejne tradycyjne sady. Mają one być swoistymi „bankami genów”, z których w przyszłości będzie można pozyskiwać materiał do rozmnażania drzew.
W Łódzkiem jest już 70 takich sadów
Inwentaryzacja tradycyjnych sadów w regionie rozpoczęła się niemal ćwierć wieku temu. W tym czasie powstało 70 nowych sadów, w których rośnie kilka tysięcy drzew należących do dawnych odmian.
- Zakładamy sady tradycyjne w terenie, by zachować dla przyszłych pokoleń dawne odmiany owoców. To swoiste banki genów, z których możemy swobodnie korzystać
- mówi Katarzyna Krakowska, dyrektor Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego.
Różnica między tradycyjnym a towarowym sadem jest także widoczna w długości życia drzew. Według Katarzyny Krakowskiej tradycyjne drzewo może rosnąć nawet 120 lat, podczas gdy drzewa w sadach towarowych żyją zaledwie kilkanaście lat.
- Takie drzewo może być świadkiem naszego dzieciństwa, dojrzewania, a później jesieni życia
- podkreśla.
Nie tylko owoce. Takie sady mają jeszcze jedną funkcję
Tradycyjne sady zmieniają się wraz z porami roku. Wiosną drzewa kwitną, latem ich rozłożyste korony dają cień, jesienią pojawiają się owoce, a zimą drzewa mogą być źródłem pożywienia dla ptaków.
Istotna jest również odporność dawnych odmian. Są one bardziej odporne na szkodniki i przymrozki, dzięki czemu nie wymagają stosowania chemicznych środków ochrony roślin.
Tradycyjny sad potrzebuje jednak sporo miejsca. Wysokopienne drzewa dorastają do naturalnych rozmiarów, dlatego wymagają odpowiedniej przestrzeni. Jak wyjaśnia Katarzyna Krakowska, drzewa sadzi się w rozstawie 6 na 8 metrów. Niektóre z założonych sadów mają nawet 100 drzew.
Tych drzew nie da się po prostu wyhodować z pestki
Zachowanie dawnych odmian wymaga odpowiedniej wiedzy. W przypadku większości tradycyjnych drzew owocowych pełnowartościowa roślina nie wyrośnie z pestki. Konieczne jest szczepienie na podkładce, czyli dzikiej roślinie, na przykład antonówce.
Materiał do takiego rozmnażania można pozyskać z tradycyjnego sadu. Fragment wybranego drzewa, nazywany zrazem, służy następnie do zaszczepienia rośliny na odpowiedniej podkładce.
Mieszkańcy mogą nauczyć się, jak założyć własny sad
Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego od niemal 25 lat organizuje także bezpłatne szkolenia sadownicze. Są one skierowane do mieszkańców regionu, którzy chcieliby założyć własny sad, a także właścicieli ogrodów i działkowców.
Podczas warsztatów uczestnicy uczą się, jak sadzić, rozmnażać, pielęgnować i wykorzystywać dawne odmiany drzew owocowych. Kolejne szkolenia zaplanowano na październik. Szczegółowych informacji organizatorzy mają udzielać na facebookowym profilu Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Łódzkiego.
Komentarze (0)